menu
Vestdijk - door Jasper Scheffers
28 januari 2020

Vestdijk - door Jasper Scheffers

In September 2018 is de gemeente Eindhoven begonnen met het verbouwen van de Vestdijk. Deze drukke doorgaande weg dwars door het centrum van Eindhoven heen, zal worden getransformeerd naar een gezellig stadsboulevard. Door het vele autoverkeer wat over de Vestdijk rijdt, was dit voorheen een zeer vervuilende straat, zo vervuilend dat dit een risico is voor bouwprojecten in de omgeving. Om de vervuiling tegen te gaan is besloten om de straat auto-luwer te maken. Door de straat autoluwer te maken, en er gelijk een stadsboulevard van te maken, zullen de gebieden aan de andere kant van de Vestdijk meer aansluiting krijgen met de stad. Het VDMA terrein, welke nog verbouwd moet worden, alsmede het MariënHage complex en het NRE terrein krijgen zo een betere toegang.

Vestdijk_Eindhoven_0002.jpg

Geschiedenis
De Vestdijk is aangelegd op de plek waar vroeger één van de grachten rondom Eindhoven lag. De geschiedenis gaat terug tot 1340, de tijd waarin de stad voor eerst een “Stadsvest” wordt genoemd. Door de jaren heen is versteviging verdwenen, maar de gracht bleef er liggen. Het kasteel “Ravensdonck” van de Heer van Eindhoven lag ook aan de gracht, welke ook wel de Vest werd genoemd. Langs de Vest lag een dijk met een pad er op, dit pad leidde naar het klooster Mariënhage. Nadat het kasteel in 1676 afgebroken is, werd er op de fundering van het kasteel in 1829 de villa Ravensdonck gebouwd. Vanaf deze tijd zijn er meerdere villa's aan de Dijk gebouwd, welke (als de Vest in de weg lag) werden verbonden met de weg door middel van bruggetjes. Het pad op de dijk was ondertussen verbreed en de Vest zelf was gedeeltelijk gedempt. Op de plek waar vroeger de gracht lag, was nu een doorgaande weg en een smalle sloot aangelegd, deze sloot was het laatste zichtbare van de oude gracht.

Wall_009-Jasper-Scheffers.jpg

De dijk
Het pad over de dijk lag buiten Eindhovens grondgebied, maar na een grenscorrectie in 1866 werd de "Dijk" bij Eindhoven gevoegd. Sinsdien heeft het pad verschillende namen gekregen. Aangezien voor 1920 nog niet alle straatnamen waren vastgelegd, komen er in de eerste jaren verschillende namen voor. De naam "Dijk" en "Lange Dijk" (ook wel "Langen Dijk" of "Groote Dijk" genoemd) vindt je het meeste terug. Ook wordt er regelmatig melding gemaakt van de "Kloosterdijk", omdat het pad naar het Klooster MariënHage leide, echter had de huidige Ten Hagestraat dezelfde naam. Toen de verschillende gemeentes in 1920 bij elkaar werden gevoegd werd voor het eerst alle straatnamen officieel vastgelegd. De Korte Dijk en Lange Dijk kregen vanaf dit moment samen de naam "Vestdijk".

Ondertussen werd in de jaren 20 verderop in de stad tussen de Geldropseweg en de Stratumsedijk de "Hertogstraat" aangelegd. Tussen de Bleekstraat (welke langs de Dommel liep) en de Hertogstraat lag de Bleekweg. Kort voor het uitbreken van de 2e Wereld Oorlog zijn er plannen gemaakt om de Vestdijk te verlengen naar de Bleekweg. De T-splitsing bij de Ten Hagestraat zou hierdoor een kruispunt worden en bij de Bleekweg/Bleekstraat zou een brug over de Dommel komen. Pas na de oorlog kon dit plan uitgevoerd worden. De Bleekweg zou hierbij gedeeltelijk een naamsverandering krijgen, voortaan zou deze ook de "Vestdijk" gaan heten waardoor de Vestdijk voortaan aan zou sluiten op de Hertogstraat.

Vervuiling
In de loop der jaren is de Vestdijk een steeds drukkere weg geworden. Door de jaren heen is gebleken dat de lucht in het centrum "aantoonbaar slecht voor je gezondheid" is. Door het vele autoverkeer en er veel hoogbouw staat, kan de vervuilde lucht niet weg. Hierdoor is de Vestdijk 1 van de oorzaken van de verontreinigde lucht in het centrum en moet aangepakt worden. Om de problemen op te lossen is een plan gemaakt om het centrum "autoluwer" te maken, dit houdt vooral in dat het verkeer wat niet in het centrum hoeft te zijn, geweerd wordt. Niet alleen de Vestdijk staat op de planning om aangepast te worden, ook de Vonderweg, Fellenoord, Mauritsstraat, Keizersgracht, Emmasingel en de Wal staan op de planning. Er moet minder ruimte komen voor de vervuilende auto's en meer plek voor schonere voertuigen zoals fietsen, schonere auto's, etc. De eerste straat die aangepakt gaat worden is de Vestdijk.

Over het plan is veel te doen, er zijn voor- en tegenstanders, zowel in de politiek als op straat. Iedereen heeft er een mening over. Onder de tegenstanders zitten ook de ondernemers, deze willen een goede bereikbaarheid voor de winkels behouden en veel ondernemers zien de bereikbaarheid door dit plan juist afnemen. Onder de voorstanders zie je de bewoners die aan de Vestdijk wonen, de lucht is na enkele proeven al veel schoner geworden, wat te zien is aan de ramen. Om alle meningen te testen is een proef gedaan om te testen of het autoluwer maken ook daadwerkelijk bijdraagt aan een schonere lucht. Er is een “knip” in de straat aangebracht zodat het doorgaande verkeer gehinderd wordt. Uit deze proef bleek dat mensen massaal de knip ontwijken, wat weer gevaarlijke situaties oplevert. Maar ook is de lucht al een stuk schoner geworden, merken vooral de bewoners die tijdens de proef veel minder vervuilde ramen hadden.

Vestdijk_Eindhoven_0026-Jasper-Scheffers.jpg

De verbouwing
Op 3 september 2018 is begonnen met de verbouwing van de Vestdijk. Vanaf de stations zijde, waar vroeger de "korte Dijk" lag, zal naar de Hertogstraat worden toegewerkt. De Hertogstraat wordt ook meegenomen in de verbouwing. Het autoverkeer wordt tijdens de gehele verbouwing omgeleid, om toch de bereikbaarheid van het centrum te waarborgen wordt de complete verbouwing in fases opgedeeld. Ook wordt het stuk Vestdijk wat open is tijdens de gehele verbouwing ingedeeld als 2 richtingsverkeer.

Tijdens de verbouwing wordt niet alleen alles boven de grond aangepakt, ook onder de grond wordt veel aangepast. Rioleringen worden nagekeken en vervangen, of juist bijgelegd. Leidingen worden nagekeken, etc. Maar ook archeologie wordt uitgevoerd waar nodig is, de Vestdijk is van groot historisch belang, misschien vinden ze nog wel iets moois terug.

Vestdijk_Eindhoven_0043.jpg

Om het wateroverlast waar de stad al sinds het begin mee kampt op te lossen, wordt er onder de Vestdijk een waterberging en meer riolering aangelegd. Onder de straat komt een soort van bassin met stenen waarin het water wordt opgevangen tijdens een regenbui. Normaal gesproken wordt met dit systeem het water geleidelijk afgevoerd naar de ondergrond. Maar omdat de ondergrond al erg nat is (doordat het de rand van een moerasgebied is en er vroeger een gracht heeft gelegen) kan dit helaas niet. Het water in dit bassin wordt doormiddel van buizen afgevoerd naar de Dommel. Ook wordt de riolering uitgebreid, zo is de riolering beter bestand gemaakt voor de toekomstige groei van de stad. Ook de kabels en gasleidingen zijn gelijk nagekeken, uitgebreid en waar nodig vervangen of verwijderd.

Vestdijk_Eindhoven_0505-kopieren.jpg

Tijdens de graafwerkzaamheden is ook veel vervuiling in de grond tegengekomen, waar vroeger de gracht lag en fabrieken hebben gestaan is veel vervuiling in de grond te vinden. Vroeger mocht je alles nog in de gracht gooien, ook was er weinig inzicht in wat er allemaal de grond in ging. Nu komt dit allemaal naar boven, al deze grond moet gereinigd worden, of afgevoerd en nieuwe grond toegevoerd worden. Dit betekend veel oponthoud van de werkzaamheden.

Tijdens deze graafwerkzaamheden keek de archeoloog ook mee, aangezien de Vestdijk een historisch belangrijke plek is wordt dit grondig onderzocht. Er zijn diverse nieuwe voorwerpen teruggevonden, deze voorwerpen zijn gedocumenteerd, meegenomen en worden verder onderzocht. Sommige dingen kunnen niet meegenomen worden, zo is het fundament van het kasteel teruggevonden, deze blijft natuurlijk liggen. Men wist al dat het kasteel hier stond, en ook het poortgebouw wat is gevonden was al bekend, maar nu heeft men het goed kunnen bekijken waardoor er nieuwe informatie boven water is gekomen.

Vestdijk_Eindhoven_0862-kopieren.jpg

Uiteindelijk is het de bedoeling om de Vestdijk helemaal gelijk met de rest van het centrum in te richten, overal dezelfde inrichting geeft 1 centrum. Terijl het werk aan de Vestdijk al was gestart, was men nog bezig met het definitieve plan voor de inricht van het centrum te maken. De nieuwe tegels die in het centrum moeten komen te liggen was nog niet bekend, ook de definitieve kleur van het asfalt was nog niet besloten. Desondanks is het werk aan de Vestdijk toch begonnen. De oude tegels worden weer terug gelegd totdat de keuze voor de nieuwe tegels is gemaakt en er wordt overal grijs asfalt gelegd. Grijs is de kleur die in het basisontwerp is gekozen voor de hele inrichting, een neutrale tijdloze kleur.

De Vestdijk is altijd een ongezellige drukke straat geweest, het gehele centrum heeft weinig groen. Tijd daar iets aan te doen. Meer groen zorgt niet alleen voor een gezelligere straat, maar zorgt ook voor een gezondere lucht. Ook zorgt groen voor meer verkoeling op straat, tijd om wat meer groen te plaatsen dus.

Vestdijk_Eindhoven_0723-kopieren.jpg

Resultaat
Het resultaat is al op een groot stuk van de Vestdijk zichtbaar. Het is nog niet af, op sommige plekken moet nog wat groen geplaatst worden, maar al met al ziet de straat er nu al beter uit. Waar de Vestdijk eerst een ongezellige drukke straat was, is het nu veel aangenamer om er te verblijven. Het aparte fietspad, de smallere weg en het groen heeft veel goed gedaan in deze straat.

Of de hele verbouwing ook het gewenste effect heeft is nog afwachten. Pas als de Vestdijk helemaal open is kan pas gekeken worden of de lucht ook daadwerkelijk schoner is geworden. Ook zullen er meer aanpassingen in het centrum moeten worden gedaan, dit is nog maar het begin van de transformatie van het gehele centrum.

Lees hier het volledige artikel van Jasper over de Vestdijk.

Terug